By: Emmanuelle T. Del Rosario of Grade 4E – Compassion
May mga salitang piniling manahimik,
nakatiklop sa pagitan ng mga pahina ng alaala—
mga letrang hindi kailanman ipinadala,
dahil baka sa pagdating nila,
lalo lamang tayong masaktan.
Isang daang liham ang isinulat ng puso.
Bawat isa’y may pamagat ng pangungulila,
may petsang hindi na mahalaga,
at lagdang hindi na kailangang basahin.
Mga liham na para sa’yo,
kahit alam kong hindi mo na hihintayin.
Sa unang liham, isinulat ko ang pangalan mo
nang paulit-ulit,
parang sa bawat bigkas ay babalik ka.
Ngunit nanatili lamang itong tinta,
hindi kagaya ng alaala mong ayaw kumupas.
Sa ikalawa, humingi ako ng tawad
sa mga salitang binitawan ko
nang galit ang humawak sa dila ko.
Kung maibabalik lang ang oras,
pipiliin kong manahimik kaysa manakit.
May mga liham tungkol sa gabi—
kung paanong ang dilim ay naging mas tahimik
nang wala ka na.
Kung paanong ang buwan ay tila mas malayo,
at ang mga bituin ay hindi na marunong makinig.
May mga liham na isinulat sa umaga,
kapag ang kape ay mapait
at ang araw ay walang sigla.
Doon ko inamin na hinahanap pa rin kita
sa mga bagay na dapat ay nakalimot na.
Sa ikasampung liham,
tinanong ko ang sarili kung tama ba ang pag-alis—
kung ang pagmamahal ba ay dapat ipinaglalaban
kahit nauubos na ang lakas.
Wala akong sagot hanggang ngayon.
May mga liham na hindi tungkol sa’yo,
kundi sa kung sino ako nang mawala ka.
Kung paanong natutunan kong ngumiti
kahit hindi buo,
at huminga kahit mabigat ang dibdib.
Sa ikadalawampu, isinulat ko ang katahimikan.
Walang salita.
Walang paliwanag.
Isang blangkong pahina lamang—
dahil minsan, iyon ang pinakatapat.
May mga liham na puno ng galit,
mga tanong na walang sagot,
mga pangungusap na nagsisimula sa “bakit”
at nagtatapos sa “sana.”
Hindi ko sila ipinadala,
dahil ang galit ay hindi dapat ipinamamana.
Sa ikatatlumpu, inalala ko ang mga halakhak—
ang mga sandaling akala natin ay walang hanggan.
Masakit palang balikan ang saya
kapag alam mong tapos na.
May mga liham na isinulat ko para sa hinaharap—
kung sakaling magtagpo tayo muli
bilang mga taong hindi na sugatan.
Kung sakaling kaya na nating ngumiti
nang walang kirot sa pagitan.
Sa ikapatnapu,
isinulat ko ang mga bagay na natutunan ko:
na ang pagmamahal ay hindi laging sapat,
na ang pagbitaw ay minsang anyo ng pag-alaga,
at ang pananahimik ay hindi laging kawalan.
May mga liham na basa ng luha,
na halos hindi na mabasa ang tinta.
Doon ko inamin na mahal pa rin kita,
kahit alam kong hindi na dapat.
Sa ikalimampu,
tinanggap ko na hindi lahat ng kuwento
ay may pagbabalikan.
Ang iba’y isinulat upang matapos,
hindi upang ipagpatuloy.
May mga liham tungkol sa mga pangarap
na dati nating pinlano.
Ngayon, ibang pangalan na ang kasama,
ibang landas na ang tinatahak.
Masakit, pero totoo.
Sa ikaanimnapu,
isinulat ko ang pasasalamat—
sa pagmamahal na minsang naging tahanan,
kahit ngayon ay alaala na lamang.
May mga liham na hindi ko na maalala
kung kailan ko isinulat,
dahil ang sakit ay pare-pareho ang anyo
kapag masyado nang matagal.
Sa ikapitumpu,
napatawad na kita—
hindi dahil humingi ka,
kundi dahil napagod na akong masaktan.
May mga liham na para sa sarili ko,
na nagsasabing magiging maayos din ang lahat,
kahit mabagal,
kahit paunti-unti.
Sa ikawalongpu,
natutunan kong ang hindi pagsasabi
ay minsan mas mapagmahal
kaysa pilitin ang salitang huli na.
May mga liham na isinara ko nang hindi binabasa,
dahil ang alaala ay hindi kailangang ulitin
para lang masabing totoo.
Sa ikasiyamnapu,
alam kong kaya ko na—
mabuhay nang hindi ka hinahanap
sa bawat sulok ng araw.
At sa ikaisandaan,
isinulat ko ang pamamaalam.
Hindi para ipadala,
kundi para pakawalan.
Isang daang liham para sa’yo—
lahat hindi ipinadala.
Dahil may mga bagay na mas mabuting manahimik,
hindi dahil wala nang nararamdaman,
kundi dahil sa wakas,
pinili ko na ang kapayapaan—
para sa’yo, para sa akin,
at para sa darating na buhay.
“One of the selected writers for February, highlighting the theme: Voices of Love and Kindness.”